ТУТЫР

ТУТЫР
Ирон мифологийы адæмы фосæн тых чи кæны, чи сæ цæгъды, ахæм тугдзых сырдты, уæлдайдæр та бирæгъты бардуаг. Бирæгъ стыр фыдбылызтæ хаста, зиæнттæ кодта фосдарæг ирон адæмæн, уымæ гæсгæ карз уыд йемæ тох, стæй дзы сæхи дæр хызтой, æгæр мæгуыр ын хæйрæгау йæ ном дæр æргом нæ дзырдтой, фæсномыгæй йæ хуыдтой уæрхæг. Бирæгъ æгъатыр у, бырсы, лæбуры, уæлдайдæр та тар æхсæв, йæ фыддзинæдтæ æнхъæвзынц дæрдтыл, æмæ йæ бауромын, адæмы фос дзы бахъахъхъæнын æрмæстдæр у Тутыры бон. «Тутыр бар дары хъæддаг сырдтæм, уæлдайдæр та бирæгътæм. Уыдонæн сæ цард дæр, сæ хæрд дæр æмæ сæ алы къахдзæф дæр ис Тутыры къухы. Уый куы бафæнда, уæд бирæгъ сæмбæлдзæн фос-холыйыл, уæд ын фыййауы фосæй бантысдзæн исты рахæссын. Тутыры куы нæ фæнда, уæд бирæгъ фосы дзуджы астæу куы смидæг уа, уæддæр нæ бафæраздзæн фосмæ йæ дзых схæлиу кæнын, йæ дæндæгтæ нындæгъддзысты, æмæ фосы астæуæй дæр рацæудзæн æххормагæй,— фыста ирон адæмы 'хсæн рухстауæг, сауджын Цомайты Хадзырæт,— Тутыр у бирæгътæн сæ тас. Бирæгъ куы фæниуы, лæбурынæй дзы тас куы вæййы, уæд æй ирон адæм афтæ фелгъитынц: «Мах — Тутыры фæдзæхст, дæу та – йæ фыдæх».
Тутыр тызмæг зæд у. Фæлвæраимæ куы фæбыцæу, уæд æй хъазгæ-æмхасæнты фæсохъуыр кодта. Уый нæ, фæлæ ма йыл мæнгардæй дæр разылд.
Тутырмæ куывтой ирон адæм, уымæй куырдтой сæ фосмæ сын бирæгъты ма 'рбауадзын, куы 'рбаирвæзой, уæд та сын фыдбылыз ракæныны хъомыс ма радта. Искæмæй-иу фыс, хъуг, кæнæ бæх æхсæв æдде куы баззад, хизæнæй-иу куы нæ æрбаздæхт, уæд-иу сæ фæрæты ком фидар ныббастой, ай куыд баст у, афтæ Тутыры бирæгъты дзыхтæ дæр баст уæнт, зæгъгæ. Æмæ, дам, ын уæд бирæгъæй тас нал уыд.

Словарь по этнографии и мифологии осетин. 2014.

Поможем написать курсовую

Полезное


Смотреть что такое "ТУТЫР" в других словарях:

  • Тутыр — (осет. Тутыр)  в осетинской мифологии и нартском эпосе одно из главных божеств, покровитель людей, ворующих скот, хозяин волков. Его имя произошло от имени святого Теодора. Содержание 1 Мифология 2 Примечания …   Википедия

  • ТУТЫР — в осетинской мифологии властелин волков. Считалось, что Т. пастух волков; волки, услышав имя Т., которого люди призывали на помощь при встрече с ними, убегают. Т. по своему усмотрению придаёт волкам храбрость или трусость. Разгневавшись на волков …   Энциклопедия мифологии

  • Тутыр — см. Тутыр – перевод Тутыр – сæйрагдæр дзуæрттæ æмæ дауджытæй иу ирон мифологийы – бирæгъты бардуаг, фосдарджытыл аудæг дзуар. Дыгурон мифологийы Тутыр иннæ дзуæртты ‘хсæн æвдыст цæуы адæмы хъуыддæгтыл зилæджы хуызы. Хæдзарон фосы æдасдзинад… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • Тутыр — з.б.п., ртæ (бæрæгбон) …   Орфографический словарь осетинского языка

  • Тутыр – перевод — см. Тутыр Тутыр – одно из главных божеств в осетинской мифологии, властелин волков, покровитель людей ворующих скот; в дигорском фольклоре тутыр представлен и как ходатай перед другими божествами. От Тутыра зависела безопасность домашних животных …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • СТЫР ТУТЫР — см. СТЫР ТУТЫР – перевод Мархо дарыны фыццаг бон æрцæуы Тутыры бæрæгбонмæ, ахæссы æнæхъæн къуыри. Хонынц ма йæ уалдзæджы Тутыр, Стыр Тутыр. Тутыр фыццаджы фыццагдæр у бирæгъты бардуаг. Адæмон сфæлдыстады куыд у, афтæмæй бирæгътæ канд йæ коммæ нæ… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • СТЫР ТУТЫР – перевод — см. СТЫР ТУТЫР (Большой Тутыр). Первый день Комахсана приходится на праздник Тутыра и продолжается целую неделю. Называют его еще весенним Тутыром, Большим Тутыром. Тутыр является властелином, покровителем волков. В неделю Тутыра самый суровый… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • ФÆЗЗÆДЖЫ ТУТЫР — см. ФÆЗЗÆДЖЫ ТУТЫР – перевод Тутыр ахæм ахъаззаг, ахæм ахсджиаг бардуаг у, æмæ йæм ирон адæм куывтой тынг арæх. Сæрмагондæй йæ номыл алы аз дæр кодтой дыууæ куывды – уалдзæджы æмæ Фæззæджы, Майрæмыкуадзæнæй иу фондз къуырийы куы рацыд, уæд. Уыцы… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • ФÆЗЗÆДЖЫ ТУТЫР – перевод — см. ФÆЗЗÆДЖЫ ТУТЫР Фæззæджы Тутыр (Осенний Тутыр) – одно из излюбленных осетинами божеств, которому они поклонялись очень часто. Кувд в честь Тутыра устраивали два раза в год – весной и осенью, через пять недель после Майрамыкуадзана. Этот… …   Словарь по этнографии и мифологии осетин

  • ФÆЛВÆРА — Ирон адæмон сфæлдыстады стурвосы, бæхты, фысвосы æмæ сæгъты бардуаг. Йæ фырт Дзудзумар у Хуры сиахс. Фæлвæрайы бæрæгбон иу уыд уалдзæджы кæрон. Уыцы бон уæлдай бæрæгбонхуыздæр уыдысты фыййæуттæ. Алы хæдзар дæр сын кодта бæрæгбоны хуын. Уым хъуамæ …   Словарь по этнографии и мифологии осетин


Поделиться ссылкой на выделенное

Прямая ссылка:
Нажмите правой клавишей мыши и выберите «Копировать ссылку»